Jak czytać skład INCI kosmetyków? Podpowiadamy!
Polub: Instagram, Facebook, LinkedIn, TikTok
Subskrybuj: Mailing, YouTube, Podcast Spotify
INCI to wykaz wszystkich składników obecnych w kosmetyku i ważne narzędzie dla osób z alergiami lub nadwrażliwością. Warto jednak pamiętać, że sama lista surowców nie mówi wszystkiego o działaniu produktu. Co faktycznie da się z niej wyczytać? Zapraszamy do lektury!
Z tego wpisu dowiesz się, że:
- INCI to międzynarodowy system ujawniający pełny skład kosmetyku,
- nie wszystko da się ocenić wyłącznie na podstawie listy składników,
- analiza INCI pomaga unikać substancji, które mogą wywoływać alergie.
Skład INCI – co to właściwie jest i kto nad nim czuwa?
INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients) to Międzynarodowe Nazewnictwo Składników Kosmetyków, czyli standaryzowany system umożliwiający jednoznaczne określenie składu produktów kosmetycznych na całym świecie. System ten jest regulowany międzynarodowo (np. przez IFSCC) i prawnie wymagany, m.in. przez Unię Europejską, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia konsumentów.
Składniki na liście INCI są wymieniane w kolejności malejącej stężenia w produkcie, przy czym substancje stanowiące mniej niż 1% mogą być podane na końcu listy w dowolnej kolejności.
Skład INCI to oficjalny wykaz substancji obecnych w preparacie kosmetycznym. Umieszczenie go na opakowaniu jest obowiązkowe dla producentów kosmetyków i wynika z Rozporządzenia Kosmetycznego (WE) 1223/2009. Tę nomenklaturę stosuje się również na wielu rynkach poza Europą, w tym w Stanach Zjednoczonych i Chinach, dlatego skład kosmetyków można odczytać w podobny sposób niezależnie od kraju pochodzenia.
Rolą listy INCI jest pełne ujawnienie wszystkich użytych składników – od substancji bazowych, przez konserwanty i barwniki, aż po substancje zapachowe. Nad ujednoliceniem nazewnictwa czuwają organizacje branżowe, takie jak Cosmetics Europe czy amerykańska PCPC, co ułatwia globalną identyfikację składników i ich ocenę w kontekście bezpieczeństwa stosowania.
Czy na podstawie INCI można ocenić działanie kosmetyku?
INCI pomaga poznać skład kosmetyku, ale sama lista surowców nie mówi wszystkiego o jego działaniu. Nie znajdziemy w niej bowiem informacji o stężeniach, więc trudno ocenić, czy dany składnik aktywny występuje w ilości, która może przynieść realny efekt. Warto pamiętać, że skuteczność kosmetyku zależy także od zastosowanej technologii – na przykład systemów zwiększających przenikanie substancji lub stabilizujących ich właściwości – a takie informacje nie są ujawniane w składzie.
„INCI warto traktować jako wskazówkę przy wyborze kosmetyków dopasowanych do potrzeb skóry lub przy alergiach, a skuteczność produktu oceniać dodatkowo na podstawie działania i zaleceń producenta”.
– kosmetolog Topestetic, Anna Speczik
Lista INCI zawsze zaczyna się od składników występujących w największej ilości. Do poziomu 1% są one ułożone malejąco, natomiast składniki poniżej 1% mogą pojawić się w dowolnej kolejności. W wykazie tym znajdziemy wszystkie substancje użyte w formule, także te złożone - surowce lub kompleksy, które producent musi rozpisać na pojedyncze składniki. Warto też pamiętać, że nazwy chemiczne zapisuje się po angielsku, a nazwy roślin w języku łacińskim. Stąd ta rozbieżność w zapisach.
W składach kosmetyków najczęściej spotkamy kilka podstawowych grup surowców, które pełnią określone funkcje w formule. Są to:
- rozpuszczalniki – baza produktu, np. Aqua (woda),
- emolienty – zapobiegają nadmiernej utracie wody, np. Prunus Amygdalus Dulcis Oil (olej migdałowy), Butyrospermum Parkii Butter (masło shea),
- humektanty – wiążą wodę w naskórku, co sprzyja utrzymaniu jego prawidłowego funkcjonowania i odpowiedniego poziomu nawilżenia, np. Glycerin (gliceryna), Hyaluronic Acid (kwas hialuronowy),
- surfaktanty – odpowiadają za działanie myjące, np. Sodium Laureth Sulfate, Cocamidopropyl Betaine,
- zagęstniki – nadają konsystencję, np. Xanthan Gum, Carbomer,
- konserwanty – chronią formułę przed rozwojem mikroorganizmów, np. Phenoxyethanol, Methylparaben,
- substancje zapachowe – nadają aromat, np. Parfum, Limonene, Linalool.
Specjalne oznaczenia w INCI – co trzeba wiedzieć?
W niektórych składach kosmetyków pojawiają się oznaczenia, które wymagają szczególnej uwagi. Ich zadaniem jest pełne ujawnienie rodzaju składnika oraz poinformowanie użytkownika o elementach wymagających osobnej oceny bezpieczeństwa, prowadzonej na etapie tworzenia produktu i jego dopuszczenia do obrotu.
Nanomateriały
Jeśli dany składnik występuje w postaci nanocząstek, w INCI musi zostać oznaczony dopiskiem „nano”, np. Titanium Dioxide (nano). Dzięki temu konsument wie, że organy nadzoru oceniły jego bezpieczeństwo, zwłaszcza w produktach stosowanych na dużej powierzchni skóry lub codziennie.
Barwniki, substancje zapachowe i alergeny
Barwniki oznaczane są numerami Colour Index (CI), np. CI 77891, i zwykle znajdują się na końcu listy składników.
W przypadku substancji zapachowych istnieje obowiązek wypisania potencjalnych alergenów, jeżeli ich zawartość przekracza określone limity, czyli 0,001% w kosmetykach niespłukiwanych oraz 0,01% w produktach spłukiwanych.
Nowelizacja przepisów z 2023 roku poszerzyła listę właśnie takich rozpoznawanych alergenów zapachowych z 26 do 82 pozycji. Dotyczy to głównie kosmetyków naturalnych zawierających olejki eteryczne. Dłuższy skład wynika więc z większej transparentności i ma znaczenie szczególnie dla osób, u których składniki zapachowe mogą wywoływać alergie.
Substancje zakazane i ograniczone
Bezpieczeństwo stosowanych składników określają Aneksy do Rozporządzenia 1223/2009. Aneks II zawiera substancje całkowicie zakazane w kosmetykach, a Aneks III – składniki dozwolone tylko w ściśle określonych warunkach, przy ograniczonym stężeniu lub wyłącznie w produktach spłukiwanych.
Lista ta jest regularnie aktualizowana wraz z pojawianiem się nowych danych toksykologicznych. Dlatego kosmetyki dopuszczone do sprzedaży muszą spełniać bardzo rygorystyczne wymagania prawne i są uznawane za bezpieczne przy prawidłowym stosowaniu.
Jak czytać skład kosmetyków? Krótki słownik pojęć
W składach INCI często pojawiają się powtarzalne określenia, które z czasem stają się łatwe do rozszyfrowania. Poniżej znajdują się najważniejsze z nich:
- oil – olej (np. Prunus Amygdalus Dulcis Oil – olej ze słodkich migdałów),
- butter – masło (np. Butyrospermum Parkii Butter – masło shea),
- extract – ekstrakt (np. Camellia Sinensis Leaf Extract – ekstrakt z zielonej herbaty),
- leaf juice – sok z liści (np. Aloe Barbadensis Leaf Juice – sok z liści aloesu),
- flower water – woda kwiatowa (np. Rosa Damascena Flower Water – woda różana),
- acid – kwas (np. Glycolic Acid – kwas glikolowy),
- protein – białka/proteiny (np. Hydrolyzed Silk Protein – proteiny jedwabiu).
W analizie składu mogą także pomóc aplikacje mobilne, które skanują listę INCI. Należy jednak traktować je jako narzędzie dodatkowe, gdyż nie zawsze uwzględniają aktualne zmiany prawne i nowe regulacje dotyczące składników.
Skład INCI to międzynarodowe nazewnictwo dotyczące substancji użytych w produkcie. Jest szczególnie cenny, jeśli mamy skórę wrażliwą, alergie lub nadreaktywność na określone surowce.
Jednocześnie sama lista składników nie zawsze pozwala przewidzieć działanie kosmetyku w praktyce.
Najlepiej zatem traktować ją jako pomoc i wskazówkę, a nie jedyne kryterium wyboru.
Jeśli chcecie zgłębić temat jeszcze szerzej, warto sięgnąć również do naszego wcześniejszego wpisu poświęconego składnikom aktywnym w kosmetykach: Składniki aktywne – co to oznacza?
Polecamy także rozmowę z Magdą Kaczanowicz – chemiczką i technolożką chemiczną, która w przystępny sposób rozwija zagadnienie składników INCI: INCI – czym jest i co mówi o działaniu kosmetyku?
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W tej części wpisu zebraliśmy dla Was najczęściej pojawiające się pytania dotyczące składów kosmetyków i interpretacji INCI. To właśnie one budzą najwięcej wątpliwości.
Czym różnią się składniki na początku i końcu listy INCI?
Składniki w INCI podawane są w kolejności malejącego stężenia do poziomu 1%. Oznacza to, że substancje znajdujące się na początku listy występują w produkcie w największej ilości. Składniki poniżej 1% mogą być wymieniane w dowolnej kolejności.
Co oznaczają łacińskie nazwy w składzie kosmetyku?
Są to określenia surowców pochodzenia roślinnego. Ich obecność informuje, że dany składnik został pozyskany z konkretnej rośliny, co często wiąże się z naturalnym pochodzeniem danego surowca.
Czy dłuższa lista składników oznacza, że kosmetyk jest „gorszy” lub bardziej „chemiczny”?
Zdecydowanie nie. Dłuższe INCI na opakowaniu kosmetyku wynika najczęściej z obowiązku dokładniejszego wyszczególnienia alergenów zapachowych i składników złożonych. Rozbudowany spis to zwykle większa transparentność, a nie niższa jakość.
Jak sprawdzić, czy kosmetyk jest naturalny?
Bazując wyłącznie na składzie INCI, nie da się uzyskać stuprocentowej pewności. Warto sprawdzić, czy w składzie kosmetyku dominują łacińskie nazwy surowców roślinnych, szczególnie na początku listy. Szukaj kosmetyków posiadających certyfikaty potwierdzające naturalność formulacji, takie jak ECOCERT czy COSMOS, które ułatwiają wybór produktów o bardziej naturalnym składzie.
