Probiotyki i prebiotyki - co warto o nich wiedzieć?
Probiotyki i prebiotyki to składniki coraz częściej wykorzystywane w kosmetykach, które wspierają równowagę mikrobiomu skóry. Pomagają chronić skórę przed podrażnieniami, poprawiają jej nawilżenie i regenerację oraz wzmacniają naturalne mechanizmy obronne skóry. Chociaż słowa te brzmią bardzo podobnie, same składniki różnią się od siebie. Jakie działanie mają prebiotyki, postbiotyki i probiotyki w kosmetykach i co jeszcze warto o nich wiedzieć? Odpowiadamy!
Z tego wpisu dowiesz się, że:
- Kosmetyki z probiotykami, postbiotykami i prebiotykami wspierają mikrobiom skóry.
- Wzmacniają barierę ochronną, modulują odporność i ograniczają patogeny.
- Są skuteczne przy trądziku, AZS i skórze wrażliwej.
- Poznasz też przykłady kosmetyków biotycznych.
Zainteresowany? Zapraszamy do lektury!
Czym jest mikrobiom skóry?
Mikrobiom to złożony ekosystem mikroorganizmów takich jak bakterie, grzyby, wirusy i roztocza, bytujących na naszej skórze.
Zdrowy mikrobiom skóry to klucz do jej nawilżenia, odporności i naturalnej równowagi.
Składa się z mikroflory stałej, która jest korzystna, stabilna i obejmuje mikroorganizmy chroniące naszą skórę takie jak Staphylococcus epidermidis, a także z mikroflory przejściowej, która pojawia się czasowo i może zaburzać równowagę mikrobiomu.
Dysbioza skórna - kiedy mikrobiom wymaga wsparcia
Kiedy równowaga mikrobiomu zostaje zachwiana, zjawisko to nazywamy dysbiozą. Może powodować ona zaburzenia oraz choroby skóry, takie jak atopowe zapalenie (AZS), trądzik pospolity w przypadku nadmiernej aktywności niektórych szczepów Cutibacterium acnes, a także wpływać na utrzymywanie się przewlekłego stanu zapalnego na powierzchni skóry, prowadzącego do przedwczesnego starzenia znanego jako „inflammaging”.
Czynniki takie jak silne detergenty, antybiotyki, przewlekły stres, promieniowanie UV, zanieczyszczenia powietrza czy nieodpowiednia pielęgnacja skóry mogą wywoływać lub nasilać dysbiozę. W takich sytuacjach pomocne są kosmetyki probiotyczne, które dbają o przywrócenie równowagi mikrobiomu, wspierają regenerację skóry, łagodzą podrażnienia i pomagają w utrzymaniu jej nawilżenia.
Probiotyki, prebiotyki, postbiotyki i synbiotyki - jak działają na skórę?
To grupa substancji mających za zadanie wspierać naturalną mikroflorę, dbając o zdrowie skóry i utrzymanie jej w dobrej kondycji. Mowa o probiotykach, prebiotykach, postbiotykach oraz ich połączeniu, czyli synbiotykach. Każda z tych grup opiera się na nieco innych mechanizmach działania, które przybliżamy poniżej.
Probiotyki i postbiotyki
Probiotyki i postbiotyki to dwie blisko spokrewnione grupy składników, które wspierają mikrobiom skóry i pomagają utrzymać jego prawidłową równowagę. Choć często są wymieniane obok siebie, ich znaczenie jest różne.
Probiotyki to żywe mikroorganizmy, a postbiotyki to produkty ich działania - cenne metabolity bakterii probiotycznych , czyli substancje wydzielane np. w procesie fermentacji oraz inaktywowane komórki tych bakterii w formie - lizatów (fragmentów komórek) lub filtratów fermentacyjnych.
Wynika to m.in. z trudności formulacyjnych związanych z utrzymaniem żywotności bakterii probiotycznych przy jednoczesnej ochronie mikrobiologicznej produktu przed patogenami. Lizaty bakterii są łatwiejsze do stabilizacji w recepturach kosmetycznych i zachowują przy tym wiele korzystnych właściwości.
Zaliczyć do nich możemy składniki takie jak:
- Bifida Ferment Lysate,
- Bifida Ferment Filtrate,
- Lactobacillus Ferment Lysate,
- Lactococcus Ferment Lysate,
- Saccharomyces Ferment Lysate Filtrate.
Oraz metabolity:
- kwas mlekowy,
- peptydy,
- enzymy,
- witaminy.
W postbiotyki takie jak Lactobacillus Ferment i kwas mlekowy bogata jest maska rozświetlająca By Mukk Good Barrier Mask. Kosmetyk zapewnia działanie kojące podrażnienia, nawilżające i przywraca blask przesuszonej skórze.
Zastosowanie bakterii probiotycznych w produktach kosmetycznych, nawet w postaci inaktywowanej, oraz postbiotyków wspiera naturalną równowagę mikrobiomu. Składniki te zapobiegają rozwojowi patogenów, wspierają obronę immunologiczną skóry i zwiększają odporność bariery naskórkowej na czynniki zewnętrzne. Zawarte w kosmetykach probiotyki sprawdzają się szczególnie w pielęgnacji skóry trądzikowej, atopowej i wrażliwej, gdzie równowaga mikrobiomu jest kluczowa.
Niektóre innowacyjne kosmetyki, takie jak BIOJUVE Living Biome Essentials Duo, wykorzystują aktywne szczepy bakterii (Xycrobe™), które w zaawansowany sposób wspierają mikrobiom skóry, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej zgodności z normami UE dotyczącymi bezpieczeństwa i stabilności mikrobiologicznej.
Zestaw składa się z serum zawierającego żywy, zastrzeżony szczep C. acnes defendens oraz mgiełki aktywującej kosmetyk bezpośrednio przy aplikacji. Dzięki temu zapewnione jest skuteczne działanie produktu, które zostało potwierdzone w badaniach klinicznych.
Prebiotyki
Prebiotyki w kosmetykach to składniki odżywcze, czyli tak zwana „pożywka” dla korzystnych bakterii skóry. Wspierają rozwój mikroflory stałej i przywrócenie kwasowego pH skóry. Składniki te są łatwe w stabilizacji i bardzo często spotykane w kosmetykach. Są to między innymi:
- inulina,
- alfa-glukan i beta-glukan,
- sorbitol,
- fruktoza,
- glukoza,
- ksylitol.
Przykładem kosmetyku w tej kategorii jest lekki prebiotyczny krem nawilżający do skóry tłustej i mieszanej Dermalogica Active Moist 2.0, który zawiera w swoim składzie prebiotyczny kompleks nawilżający (Prebiotic Moisture Complex). Stanowi doskonałe uzupełnienie w terapii trądziku, ponieważ jest odpowiedni również w przypadku skłonności do niedoskonałości skóry.
Naturalne prebiotyki takie jak inulina oraz odżywcze oleje roślinne zawiera z kolei naturalny prebiotyczny krem do rąk Bosqie Hand Cream No. 97, który doskonale radzi sobie z suchością skóry w obszarze dłoni.
Synbiotyki
Synbiotyki to zaawansowane formuły, które łączą w sobie działanie probiotyków (lub ich inaktywowanych form i postbiotyków) oraz prebiotyków, tworząc kompleksowe wsparcie dla mikrobiomu skóry. W praktyce oznacza to, że skóra otrzymuje zarówno dobroczynne mikroorganizmy lub ich bioaktywne frakcje, jak i substancje odżywcze, które pozwalają im działać jeszcze skuteczniej.
Jako świetny przykład może posłużyć w tym przypadku maska z probiotykiem i prebiotykiem Image Skincare Purifying Probiotic Masque, która została wzbogacona zarówno o Lactococcus Ferment Lysate, jak i sorbitol, glukozę czy inulinę.
W kosmetykach prebiotyki oraz probiotyki pojawiają się nie tylko w kremach czy maskach - mogą być także składnikiem formuł oczyszczających. Doskonałym przykładem jest Diego Dalla Palma Cleansing Mousse - pianka oczyszczająca, która łączy prebiotyki i postbiotyki (ma działanie synbiotyczne), kompleks aminokwasów oraz pantenol, zapewniając wsparcie kondycji skóry już na etapie mycia.
Oś jelito-skóra i holistyczne wsparcie
Nie można zapominać, że zdrowie skóry w dużej mierze zależy od tego, co dzieje się „od środka”. Badania pokazują, że istnieje ścisła „oś jelito-skóra”, czyli komunikacja między mikrobiomem jelitowym a mikrobiomem skóry. Zaburzenia mikroflory jelitowej mogą prowadzić do stanu zapalnego w organizmie, który z kolei wpływa na kondycję skóry, nasilając problemy takie jak trądzik, suchość, podrażnienia czy przewlekłe stany zapalne.
„Dieta ma również duże znaczenie dla zdrowia skóry. Produkty bogate w błonnik i naturalne prebiotyki wspierają mikrobiom jelitowy, co pośrednio wspomaga równowagę mikrobiomu skóry i jej naturalne mechanizmy obronne. Warto ograniczać nadmiar cukru i przetworzone produkty, które mogą sprzyjać dysbiozie”.
- kosmetolog Topestetic Aleksandra Jankowiak
Suplementacja probiotykami może dodatkowo wspierać mikrobiom jelitowy i kondycję skóry, poprawiając barierę ochronną, nawilżenie i odporność na czynniki zewnętrzne, lecz warto wcześniej skonsultować ją z dietetykiem lub lekarzem.
Holistyczna pielęgnacja łączy więc kosmetyki bogate w prebiotyki, probiotyki i postbiotyki z odpowiednim stylem życia, w tym dietą, aktywnością fizyczną i redukcją stresu, wspierając naturalną równowagę mikrobiomu, wzmacniając barierę ochronną skóry i poprawiając jej nawilżenie.
A Wy? Czy stosujecie kosmetyki biotyczne w Waszej pielęgnacji? Koniecznie dajcie znać w komentarzach!
